Movile (rum. Peştera Movile) – jaskinia w okręgu Konstanca w Rumunii, odkryta przez Cristiana Lascu w 1986, kilka kilometrów od wybrzeża Morza Czarnego. Znana jest ze swego unikalnego podwodnego ekosystemu bogatego w siarkowodór i dwutlenek węgla, z bardzo niewielką ilością tlenu. Życie w tej jaskini było odseparowane od świata zewnętrznego przez ostatnie 5,5 miliona lat i jest oparte całkowicie na chemosyntezie, a nie fotosyntezie.
W jaskini znaleziono ponad 48 gatunków zwierząt, z czego 33 gatunki są endemiczne.
Bibliografia
- Jean Balthazar: Grenzen unseres Wissens. Orbis Verlag, Monachium 2003, s. 268, ISBN 3-572-01370-4.
- Serban M. Sârbu; Thomas C. Kane; Brian K. Kinkle, A Chemoautotrophically Based Cave Ecosystem, Science, z. 272, nr 5270. (28 czerwca 1996), ss. 1953-1955.
Linki zewnętrzne
Współrzędne: 22°56′15″N 77°36′41″E / 22.9375, 77.61139
Bhimbetka jest miejscem w stanie Madhya Pradesh, gdzie odkryto najstarsze znane ślady ludzkiej obecności na terenie Indii. W skalnych schronieniach z epoki kamienia odkryto petroglify i malunki naskalne, liczące sobie około 9000 lat. Region został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Bhimbetka jest miejscem odkrycia jednych z najstarszych znanych na świecie petroglifów.
Spis treści
//
Położenie
‘Skalne schronienia Bhimbetka’ leżą 45 km na południe od Bhopalu, i przylegają do południowego skraju wzgórz Vindhyachal. Bezpośrednio na południe od “skalnych schronień” zaczynają się wzgórza Satpura. Cały teren porastają gęste lasy i bujna roślinność. Teren obfituje w bogactwa naturalne, takie jak wiecznie czynne źródła, naturalne jaskinie, gęste lasy, mnogość gatunków leśnej flory i fauny; i wykazuje znaczące podobieństwo do australijskiego Parku Narodowego Kakadu, gdzie również występuje sztuka naskalna…
Odkrycia
Jak wynika z deklaracji UNESCO uznającej Bhimbetkę za obiekt Światowego Dziedzictwa, Bhimbetkę odnotowano po raz pierwszy w zapiskach archeologów w roku 1888, na podstawie informacji uzyskanych od buddystów z miejscowego plemienia Adivasi. Nieco później, V. S. Wakankar podróżując koleją do Bhopalu widział pewne formacje skalne, podobne do oglądanych przez niego wcześniej w Hiszpanii i we Francji. Odwiedził zatem ten rejon wraz z grupą archeologów i odkrył kilka prehistorycznych jaskiń.
Od tego czasu odkryto już ponad 700 schronień skalnych, w tym 243 w grupie Bhimbetka i 178 w grupie Lakha Juar. Studia archeologiczne wykazały ciągłość osadnictwa kultur epoki kamienia, od kultury aszelskiej po późny mezolit, a także najstarsze na świecie sztucznie stworzone skalne ściany i podłogi. Przyjmuje się, że najstarsze malunki naskalne pochodzą z mezolitu. Zasadnicza chronologia tych znalezisk jest znana, lecz nie ustalono jeszcze szczegółowej.
Skalne petroglify i malunki
Bhimbetka – malowidła naskalne
Skalne schronienia i jaskinie Bhimbetki zawierają wiele ciekawych malunków, ukazujących barwne życie zamieszkujących je oraz okolicę ludzi. Skała, popularnie nazywana “Skała ZOO”, zawiera rysunki słoni, jelenie i bizony. Malunki na innej skale pokazują pawi, węża, jelenia i słońce. Na jeszcze innej przedstawiono dwa słonie z kłami.
Sceny polowań, z myśliwymi dzierżącymi łuki, strzały, miecze i tarcze również mają swoje miejsce wśród tych prehistorycznych malunków. W jednej z jaskiń przedstawiony jest bizon szarżujący na myśliwego, podczas gdy dwóch innych myśliwych bezczynnie przygląda się tej scenie z bliska. Na innym malunku widzimy samotnego jeźdźca i łuczników.
Jest zadziwiające, że malowidła nie blakną mimo upływu tysiącleci. Przypuszcza się, że jako farb użyto kolorowej ziemi, barwników roślinnych, korzennych i tłuszczu zwierzęcego. Pędzle natomiast wykonano z roślin włóknistych.
Zobacz też
Petroglify
Linki zewnętrzne
- Strona UNESCO o Bhimbetce
- Sztuka prehistoryczna – Bhimbetka
- Bhimbetka -galeria zdjęć autorstwa A. N. Maheshwari
- Prehistoryczne malunki Bimbetki – strona L. L. Kamata
Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Indiach
Czerwony Fort w Agrze • Dworzec kolejowy Chhatrapati Shivaji Terminus • Fatehpur Sikri • Koleje górskie w Indiach • Grobowiec Humajuna • Groty w Adżancie • Groty w Elefancie • Groty w Elurze • Kompleks Czerwonego Fortu w Delhi • Kościoły i klasztory Goa • Kutb Minar i zespół zabytkowy w pobliżu Delhi • Park Archeologiczny Champaner-Pavagadh • Park Narodowy Kaziranga • Park Narodowy Keoladeo • Nanda Dewi i Park Narodowy Doliny Kwiatów • Park Narodowy Sundarban • Rezerwat zwierząt w Manas • Schroniska skalne Bhimbetka • Świątynia Słońca w Konaraku • Tadź Mahal • Wielkie żywe świątynie Ćola • Zabytki buddyjskie w Sańći • Zespół świątyni Mahabodhi w Bodh Gaja • Zespół zabytkowy w Hampi • Zespół zabytkowy w Khadźuraho • Zespół zabytkowy w Mahabalipuram • Zespół zabytkowy w Pattadakal
Ten artykuł lub sekcja wymaga uzupełnienia o najświeższe informacje.
Niektóre treści są już nieaktualne.
Uaktualnij artykuł tak, aby opisywał prawidłowo ostatnie wydarzenia i usuń ten szablon po zakończeniu prac.
Najgłębsze jaskinie na świecie:
Lp
Nazwa
Państwo
Głębokość
Długość
1
Woronja (Krubera)
Gruzja (Abchazja)
ponad -2190 m
2
Lamprechtsofen–Vogelschacht
Austria
-1632m
50000m
3
Gouffre Mirolda/Lucien Bouclier
Francja
-1626m
12000m
4
Réseau Jean Bernard
Francja
-1602m
20000m
5
Torca del Cerro
Hiszpania
-1589m
5210m
6
Sarma
Gruzja
-1543m
7
Ceki 2 (Cehi 2)
Słowenia
-1533m
3959m
8
Pantiuchinskaja
Gruzja
-1508m
5530m
9
Sistema Cheve
Meksyk
-1484m
26194m
10
Sistema Huautla
Meksyk
-1475m
55953m
11
Sistema del Trave
Hiszpania
-1441m
9167m
12
Evren Gunay Düdeni
Turcja
-1429m
13
Boy-Bulok
Uzbekistan
-1415m
14270m
14
Laminako Ateak (BU56)
Hiszpania
-1408m
14500m
15
Lukina Jama - Trojama
Chorwacja
-1392m
16
Snieżnaja
Gruzja
-1370m
19000m
17
Sistema Aranonera
Hiszpania
-1349m
34500m
18
La Pierre Saint Martin / Piedra San Martin
Francja/Hiszpania
-1342m
53950m
19
Siebenhengste-hohgant-Höhlensystem
Szwajcaria
-1340m
145000m
20
Slovacka Jama
Chorwacja
-1320m
4832m
21
Abisso Paolo Roversi
Włochy
-1300m
3300m
22
Cosanostraloch-Berger-Platteneck Höhle
Austria
-1291m
30396m
23
Cueva Charco
Meksyk
-1278m
6710m
24
Gouffre Berger - Gouffre de la Fromagere
Francja
-1271m
31190m
25
Réseau Neide-Muruk-Bérénice
Nowa Gwinea
-1258m
10000m
26
Pozo del Madejuno
Hiszpania
-1255m
2852m
27
Torca dos los Rebecos
Hiszpania
-1255m
2228m
28
Črnelsko brezno
Słowenia
-1241m
8000m
29
Iliuchina
Gruzja
-1240m
5890m
30
Sotano (Sistema) Akematl
Meksyk
-1226m
4918m
31
Kijahe (Xontjoa) Shunthua
Meksyk
-1223m
31373m
32
Schwer-Hohlensystem
Austria
-1219m
6273m
33
Abisso Olivifer
Włochy
-1215m
10000m
34
Gouffre Gorgothakas
Grecja
-1208m
35
Dachstein-Mammuthöhle
Austria
-1199m
58532m
36
Complesso Del Monte Corchia
Włochy
-1190m
52300m
37
Cukurpinar Dudeni
Turcja
-1190m
3550m
38
Vandima
Słowenia
-1182m
39
Jubilaumschacht
Austria
-1173m
2380m
40
Réseau du Soudet
Francja
-1170m
10300m
41
Abisso Viva le Donne
Włochy
-1170m
3800m
42
Anou Ifflis
Algieria
-1170m
2000m
43
Sima 56 de Andara
Hiszpania
-1169m
5620m
44
Torca Idoubeda
Hiszpania
-1167m
2423m
45
B15-B1
Hiszpania
-1150m
10970m
46
Réseau de la Tournette
Francja
-1148m
11200m
47
Feichtner Schachthöhle
Austria
-1145m
5475m
48
Complesso del Foran del Muss
Włochy
-1140m
14500m
49
Sistema del (Pozu) Jitu
Hiszpania
-1135m
6100m
50
Molička peč
Słowenia
-1130m
51
Abisso Saragato - Buca dell´Aria Ghiaccia
Włochy
-1125m
14000m
52
Sistiema Arabikskaja
Gruzja
-1110m
3250m
53
Kazumura - Olaa Cave System
USA
-1102m
65500m
54
J2-Osto Faustino
Meksyk
-1101m
5944m
55
Schneeloch
Austria
-1101m
4200m
56
Sima G.E.S.M.
Hiszpania
-1101m
2718m
57
Gouffre des Partages
Francja
-1097m
22000m
58
Dzou
Gruzja
-1090m
59
Jagerbrunntrogsystem
Austria
-1078m
28026m
60
Renejevo brezno
Słowenia
-1074m
1000m
61
Hirlatzhöhle
Austria
-1070m
91800m
62
Muttseehöhle
Szwajcaria
-1070m
6210m
63
Sotano de Ocotempa
Meksyk
-1070m
4720m
64
Abisso Mani Pulite
Włochy
-1060m
620m
65
DOEF Sonnenleiterschacht - Geisterjagerschacht
Austria
-1054m
17325m
66
Pozzo Della Neve
Włochy
-1050m
7000m
67
Hochscharten-Höhlensystem
Austria
-1033m
7432m
68
Kammerschartenhöhle
Austria
-1033m
5500m
69
Schwarzmooskogelsystem 1623/40
Austria
-1030m
56073m
70
Herbsthöhle-Grieskessel (Meanderhöhle)
Austria
-1029m
71
Torca Castil
Hiszpania
-1028m
72
Torca de Uriello
Hiszpania
-1022m
3632m
73
Akema Bis
Meksyk
-1015m
1505m
74
Sonconga
Meksyk
-1014m
2057m
75
Bleikogelhohle (P35)
Austria
-1011m
76
Julagua - Asopladeru La Texa
Hiszpania
-1004m
77
Kijewskaja
Uzbekistan
- 990m
2340m
78
Pozo de Cuetalbo
Hiszpania
- 986m
79
Réseau Rama-Aiguilles
Francja
- 980m
6100m
80
Abisso di Malga Fossetta
Włochy
- 974m
4207m
81
Réseau de la Coumo d’Hyouernedo
Francja
- 973m
105767m
82
Moskowskaja
Gruzja
- 972m
1800m
83
Sistem Mig
Słowenia
- 970m
7200m
84
Napra
Gruzja
- 970m
3170m
85
Complesso dei Piani Eterni
Włochy
- 966m
7601m
86
Sistema Pinnelli-Pianone-Paleri
Włochy
- 964m
7000m
87
Xio Zhai Tien Ken
Chiny
- 964m
4102m
88
DVF-Schacht
Austria
- 962m
1979m
89
Complesso di Piaggia Bella
Włochy
- 961m
35500m
90
Abisso Led Zeppelin
Włochy
- 960m
3691m
91
Guixani Ndia Guinjao
Meksyk
- 956m
8370m
92
Sistema Purificacion
Meksyk
- 953m
93755m
93
Pozo del Llastral
Hiszpania
- 949m
94
Barenschacht
Szwajcaria
- 946m
57800m
95
Holloch
Szwajcaria
- 941m
189026m
96
Pozu de Cabeza Muxa
Hiszpania
- 939m
2630m
97
Complesso Sotterraneo del Col delle Erbe
Włochy
- 935m
16500m
98
Schnee-Maria höhle
Austria
- 935m
5000m
99
Grotta di Monte Cucco
Włochy
- 929m
31300m
100
gouffre du Cambou de Liard 2
Francja
- 926m
2500m
Zobacz też
- Najgłębsze jaskinie w Polsce
- Najdłuższe jaskinie świata
- Najdłuższe jaskinie w Polsce
Linki zewnętrzne
Ten artykuł lub sekcja wymaga uzupełnienia o najświeższe informacje.
Niektóre treści są już nieaktualne.
Uaktualnij artykuł tak, aby opisywał prawidłowo ostatnie wydarzenia i usuń ten szablon po zakończeniu prac.
Najgłębsze jaskinie na świecie:
Lp
Nazwa
Państwo
Głębokość
Długość
1
Woronja (Krubera)
Gruzja (Abchazja)
ponad -2190 m
2
Lamprechtsofen–Vogelschacht
Austria
-1632m
50000m
3
Gouffre Mirolda/Lucien Bouclier
Francja
-1626m
12000m
4
Réseau Jean Bernard
Francja
-1602m
20000m
5
Torca del Cerro
Hiszpania
-1589m
5210m
6
Sarma
Gruzja
-1543m
7
Ceki 2 (Cehi 2)
Słowenia
-1533m
3959m
8
Pantiuchinskaja
Gruzja
-1508m
5530m
9
Sistema Cheve
Meksyk
-1484m
26194m
10
Sistema Huautla
Meksyk
-1475m
55953m
11
Sistema del Trave
Hiszpania
-1441m
9167m
12
Evren Gunay Düdeni
Turcja
-1429m
13
Boy-Bulok
Uzbekistan
-1415m
14270m
14
Laminako Ateak (BU56)
Hiszpania
-1408m
14500m
15
Lukina Jama - Trojama
Chorwacja
-1392m
16
Snieżnaja
Gruzja
-1370m
19000m
17
Sistema Aranonera
Hiszpania
-1349m
34500m
18
La Pierre Saint Martin / Piedra San Martin
Francja/Hiszpania
-1342m
53950m
19
Siebenhengste-hohgant-Höhlensystem
Szwajcaria
-1340m
145000m
20
Slovacka Jama
Chorwacja
-1320m
4832m
21
Abisso Paolo Roversi
Włochy
-1300m
3300m
22
Cosanostraloch-Berger-Platteneck Höhle
Austria
-1291m
30396m
23
Cueva Charco
Meksyk
-1278m
6710m
24
Gouffre Berger - Gouffre de la Fromagere
Francja
-1271m
31190m
25
Réseau Neide-Muruk-Bérénice
Nowa Gwinea
-1258m
10000m
26
Pozo del Madejuno
Hiszpania
-1255m
2852m
27
Torca dos los Rebecos
Hiszpania
-1255m
2228m
28
Črnelsko brezno
Słowenia
-1241m
8000m
29
Iliuchina
Gruzja
-1240m
5890m
30
Sotano (Sistema) Akematl
Meksyk
-1226m
4918m
31
Kijahe (Xontjoa) Shunthua
Meksyk
-1223m
31373m
32
Schwer-Hohlensystem
Austria
-1219m
6273m
33
Abisso Olivifer
Włochy
-1215m
10000m
34
Gouffre Gorgothakas
Grecja
-1208m
35
Dachstein-Mammuthöhle
Austria
-1199m
58532m
36
Complesso Del Monte Corchia
Włochy
-1190m
52300m
37
Cukurpinar Dudeni
Turcja
-1190m
3550m
38
Vandima
Słowenia
-1182m
39
Jubilaumschacht
Austria
-1173m
2380m
40
Réseau du Soudet
Francja
-1170m
10300m
41
Abisso Viva le Donne
Włochy
-1170m
3800m
42
Anou Ifflis
Algieria
-1170m
2000m
43
Sima 56 de Andara
Hiszpania
-1169m
5620m
44
Torca Idoubeda
Hiszpania
-1167m
2423m
45
B15-B1
Hiszpania
-1150m
10970m
46
Réseau de la Tournette
Francja
-1148m
11200m
47
Feichtner Schachthöhle
Austria
-1145m
5475m
48
Complesso del Foran del Muss
Włochy
-1140m
14500m
49
Sistema del (Pozu) Jitu
Hiszpania
-1135m
6100m
50
Molička peč
Słowenia
-1130m
51
Abisso Saragato - Buca dell´Aria Ghiaccia
Włochy
-1125m
14000m
52
Sistiema Arabikskaja
Gruzja
-1110m
3250m
53
Kazumura - Olaa Cave System
USA
-1102m
65500m
54
J2-Osto Faustino
Meksyk
-1101m
5944m
55
Schneeloch
Austria
-1101m
4200m
56
Sima G.E.S.M.
Hiszpania
-1101m
2718m
57
Gouffre des Partages
Francja
-1097m
22000m
58
Dzou
Gruzja
-1090m
59
Jagerbrunntrogsystem
Austria
-1078m
28026m
60
Renejevo brezno
Słowenia
-1074m
1000m
61
Hirlatzhöhle
Austria
-1070m
91800m
62
Muttseehöhle
Szwajcaria
-1070m
6210m
63
Sotano de Ocotempa
Meksyk
-1070m
4720m
64
Abisso Mani Pulite
Włochy
-1060m
620m
65
DOEF Sonnenleiterschacht - Geisterjagerschacht
Austria
-1054m
17325m
66
Pozzo Della Neve
Włochy
-1050m
7000m
67
Hochscharten-Höhlensystem
Austria
-1033m
7432m
68
Kammerschartenhöhle
Austria
-1033m
5500m
69
Schwarzmooskogelsystem 1623/40
Austria
-1030m
56073m
70
Herbsthöhle-Grieskessel (Meanderhöhle)
Austria
-1029m
71
Torca Castil
Hiszpania
-1028m
72
Torca de Uriello
Hiszpania
-1022m
3632m
73
Akema Bis
Meksyk
-1015m
1505m
74
Sonconga
Meksyk
-1014m
2057m
75
Bleikogelhohle (P35)
Austria
-1011m
76
Julagua - Asopladeru La Texa
Hiszpania
-1004m
77
Kijewskaja
Uzbekistan
- 990m
2340m
78
Pozo de Cuetalbo
Hiszpania
- 986m
79
Réseau Rama-Aiguilles
Francja
- 980m
6100m
80
Abisso di Malga Fossetta
Włochy
- 974m
4207m
81
Réseau de la Coumo d’Hyouernedo
Francja
- 973m
105767m
82
Moskowskaja
Gruzja
- 972m
1800m
83
Sistem Mig
Słowenia
- 970m
7200m
84
Napra
Gruzja
- 970m
3170m
85
Complesso dei Piani Eterni
Włochy
- 966m
7601m
86
Sistema Pinnelli-Pianone-Paleri
Włochy
- 964m
7000m
87
Xio Zhai Tien Ken
Chiny
- 964m
4102m
88
DVF-Schacht
Austria
- 962m
1979m
89
Complesso di Piaggia Bella
Włochy
- 961m
35500m
90
Abisso Led Zeppelin
Włochy
- 960m
3691m
91
Guixani Ndia Guinjao
Meksyk
- 956m
8370m
92
Sistema Purificacion
Meksyk
- 953m
93755m
93
Pozo del Llastral
Hiszpania
- 949m
94
Barenschacht
Szwajcaria
- 946m
57800m
95
Holloch
Szwajcaria
- 941m
189026m
96
Pozu de Cabeza Muxa
Hiszpania
- 939m
2630m
97
Complesso Sotterraneo del Col delle Erbe
Włochy
- 935m
16500m
98
Schnee-Maria höhle
Austria
- 935m
5000m
99
Grotta di Monte Cucco
Włochy
- 929m
31300m
100
gouffre du Cambou de Liard 2
Francja
- 926m
2500m
Zobacz też
- Najgłębsze jaskinie w Polsce
- Najdłuższe jaskinie świata
- Najdłuższe jaskinie w Polsce
Linki zewnętrzne
Współrzędne: 22°56′15″N 77°36′41″E / 22.9375, 77.61139
Bhimbetka jest miejscem w stanie Madhya Pradesh, gdzie odkryto najstarsze znane ślady ludzkiej obecności na terenie Indii. W skalnych schronieniach z epoki kamienia odkryto petroglify i malunki naskalne, liczące sobie około 9000 lat. Region został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Bhimbetka jest miejscem odkrycia jednych z najstarszych znanych na świecie petroglifów.
Spis treści
//
Położenie
‘Skalne schronienia Bhimbetka’ leżą 45 km na południe od Bhopalu, i przylegają do południowego skraju wzgórz Vindhyachal. Bezpośrednio na południe od “skalnych schronień” zaczynają się wzgórza Satpura. Cały teren porastają gęste lasy i bujna roślinność. Teren obfituje w bogactwa naturalne, takie jak wiecznie czynne źródła, naturalne jaskinie, gęste lasy, mnogość gatunków leśnej flory i fauny; i wykazuje znaczące podobieństwo do australijskiego Parku Narodowego Kakadu, gdzie również występuje sztuka naskalna…
Odkrycia
Jak wynika z deklaracji UNESCO uznającej Bhimbetkę za obiekt Światowego Dziedzictwa, Bhimbetkę odnotowano po raz pierwszy w zapiskach archeologów w roku 1888, na podstawie informacji uzyskanych od buddystów z miejscowego plemienia Adivasi. Nieco później, V. S. Wakankar podróżując koleją do Bhopalu widział pewne formacje skalne, podobne do oglądanych przez niego wcześniej w Hiszpanii i we Francji. Odwiedził zatem ten rejon wraz z grupą archeologów i odkrył kilka prehistorycznych jaskiń.
Od tego czasu odkryto już ponad 700 schronień skalnych, w tym 243 w grupie Bhimbetka i 178 w grupie Lakha Juar. Studia archeologiczne wykazały ciągłość osadnictwa kultur epoki kamienia, od kultury aszelskiej po późny mezolit, a także najstarsze na świecie sztucznie stworzone skalne ściany i podłogi. Przyjmuje się, że najstarsze malunki naskalne pochodzą z mezolitu. Zasadnicza chronologia tych znalezisk jest znana, lecz nie ustalono jeszcze szczegółowej.
Skalne petroglify i malunki
Bhimbetka – malowidła naskalne
Skalne schronienia i jaskinie Bhimbetki zawierają wiele ciekawych malunków, ukazujących barwne życie zamieszkujących je oraz okolicę ludzi. Skała, popularnie nazywana “Skała ZOO”, zawiera rysunki słoni, jelenie i bizony. Malunki na innej skale pokazują pawi, węża, jelenia i słońce. Na jeszcze innej przedstawiono dwa słonie z kłami.
Sceny polowań, z myśliwymi dzierżącymi łuki, strzały, miecze i tarcze również mają swoje miejsce wśród tych prehistorycznych malunków. W jednej z jaskiń przedstawiony jest bizon szarżujący na myśliwego, podczas gdy dwóch innych myśliwych bezczynnie przygląda się tej scenie z bliska. Na innym malunku widzimy samotnego jeźdźca i łuczników.
Jest zadziwiające, że malowidła nie blakną mimo upływu tysiącleci. Przypuszcza się, że jako farb użyto kolorowej ziemi, barwników roślinnych, korzennych i tłuszczu zwierzęcego. Pędzle natomiast wykonano z roślin włóknistych.
Zobacz też
Petroglify
Linki zewnętrzne
- Strona UNESCO o Bhimbetce
- Sztuka prehistoryczna – Bhimbetka
- Bhimbetka -galeria zdjęć autorstwa A. N. Maheshwari
- Prehistoryczne malunki Bimbetki – strona L. L. Kamata
Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Indiach
Czerwony Fort w Agrze • Dworzec kolejowy Chhatrapati Shivaji Terminus • Fatehpur Sikri • Koleje górskie w Indiach • Grobowiec Humajuna • Groty w Adżancie • Groty w Elefancie • Groty w Elurze • Kompleks Czerwonego Fortu w Delhi • Kościoły i klasztory Goa • Kutb Minar i zespół zabytkowy w pobliżu Delhi • Park Archeologiczny Champaner-Pavagadh • Park Narodowy Kaziranga • Park Narodowy Keoladeo • Nanda Dewi i Park Narodowy Doliny Kwiatów • Park Narodowy Sundarban • Rezerwat zwierząt w Manas • Schroniska skalne Bhimbetka • Świątynia Słońca w Konaraku • Tadź Mahal • Wielkie żywe świątynie Ćola • Zabytki buddyjskie w Sańći • Zespół świątyni Mahabodhi w Bodh Gaja • Zespół zabytkowy w Hampi • Zespół zabytkowy w Khadźuraho • Zespół zabytkowy w Mahabalipuram • Zespół zabytkowy w Pattadakal
Movile (rum. Peştera Movile) – jaskinia w okręgu Konstanca w Rumunii, odkryta przez Cristiana Lascu w 1986, kilka kilometrów od wybrzeża Morza Czarnego. Znana jest ze swego unikalnego podwodnego ekosystemu bogatego w siarkowodór i dwutlenek węgla, z bardzo niewielką ilością tlenu. Życie w tej jaskini było odseparowane od świata zewnętrznego przez ostatnie 5,5 miliona lat i jest oparte całkowicie na chemosyntezie, a nie fotosyntezie.
W jaskini znaleziono ponad 48 gatunków zwierząt, z czego 33 gatunki są endemiczne.
Bibliografia
- Jean Balthazar: Grenzen unseres Wissens. Orbis Verlag, Monachium 2003, s. 268, ISBN 3-572-01370-4.
- Serban M. Sârbu; Thomas C. Kane; Brian K. Kinkle, A Chemoautotrophically Based Cave Ecosystem, Science, z. 272, nr 5270. (28 czerwca 1996), ss. 1953-1955.
Linki zewnętrzne
Malowidło naskalne z jaskini Chauveta przedstawiające konie
Jaskinia Chauveta - francuska jaskinia w dolinie Rodanu, odkryta w 1994 roku przez francuskich speleologów. Był tam między innymi Jean-Marie Chauvet, którego stopa zostawiła w jaskini pierwszy ludzki ślad od 20 tys. lat. Najstarsza i uważana za jedną z najpiękniejszych naskalna galeria Europy, licząca 31 tys. lat. Są w niej tzw. “panele” z walczącymi nosorożcami, mamutami, lwami i reniferami. Naliczono ich 447. Znajdują się tam również motyle i bezgłowe ptaki. Najbardziej spektakularne są dziewięćdziesiąt dwa odciski dłoni ludzkiej i sowa, jedyna na świecie wyryta w epoce kamienia.
Pol an Ionain (Poll-an-Ionain); komercyjna nazwa Doolin Cave – jaskinia krasowa w pobliżu Doolin (hr. Clare, Irlandia), w zachodniej części Burren. Znana z olbrzymiego stalaktytu o długości 7,3 m.
Odkryta w 1952 przez angielskich speleologów. Od 2006 udostępniona dla ruchu turystycznego.
Linki zewnętrzne
Altamira
Położenie
północna Hiszpania
w pobliżu Santillana del Mar
Długość
270 m
Data odkrycia
1879 r.
Altamira – jaskinia krasowa w górach Kantabryjskich w północnej Hiszpanii, w pobliżu Santillana del Mar. Odkryta w 1879 r. Jej wnętrze pokryte jest wielobarwnymi rysunkami należącymi do kultury magdaleńskiej.
Długość jaskini ok. 270 m, wysokość w niektórych odgałęzieniach i komorach: 1-2,6 m. W części głównej jaskini na stropie o pow. ponad 100 m² odkryto sylwetki zwierząt. Kilkanaście żubrów (bizonów), jelenie, sarny, konie i koziorożce, oraz znaki geometryczne, malowane w trzech kolorach: czerwień,czerń i fiolet. Wymiary fryzu to 18,0 m długości i 9,0 m szerokości.
Fragment rysunku naskalnego w Altamira
Wysokość jaskini, w której został znaleziony wynosi ok. 2,0 m. Artysta wykorzystał naturalną rzeźbę skalną, jej wybrzuszenia i załamania malując na nich sylwetki bizonów w różnych pozycjach: klęku, skoku, upadku. Całe przedstawione stado bizonów (żubrów) znajduje się w ruchu. Sprawia wrażenie stada zatrzymującego się w pędzie przed postacią dwunastometrowej łani namalowanej na najbardziej oddalonej płaszczyźnie. Głowa łani zwrócona jest w kierunku otworu jaskini. Na ścianach znajdują się także ryty antropomorficzne oraz odciski i kontury dłoni. Najwcześniejsze rysunki mają ok. 15 000 lat, (co ustalono metodą datowania radiowęglowego).
Jest to jedno z największych osiągnięć sztuki górnopaleolitycznej. Badacze chętnie przypisują rysunkom charakter magiczny, ale wydaje się, że bardziej uzasadnione jest traktować je jako wyraz dążenia do poznawania świata: umiejętność odzwierciedlenia rzeczywistości, początek sztuki, nauki, a nawet pisma.
Zobacz też
- paleolit
- prehistoria
- sztuka prehistoryczna.
Hiszpańskie obiekty na liście dziedzictwa UNESCO
Historyczne centrum Kordowy • Alhambra, Generalife i Albaicín w Grenadzie • Katedra w Burgos • Klasztor i pałac Eskurial pod Madrytem • Dzieła Gaudiego w Barcelonie: Park Güell, Pałac Güell, Casa Milà, Casa Vicens, fasada Narodzenia Pańskiego i krypta katedry Sagrada Família, Casa Batlló i krypta w Colonia Güell • Jaskinia Altamira i paleolityczna sztuka jaskiniowa północnej Hiszpanii • Stare miasto i akwedukt w Segowii • Zabytki Oviedo i kościoły Królestwa Asturii • Stare miasto w Santiago de Compostela • Stare miasto w Ávili wraz z kościołami poza murami • Zabytki w stylu mudejar w Aragonii • Historyczne centrum Toledo • Park Narodowy Garajonay • Stare miasto w Cáceres • Katedra, alkazar i Główne Archiwum Indii w Sewilli • Stare miasto w Salamance • Klasztor w Poblet • Zespół archeologiczny w Méridzie • Królewski klasztor Santa Maria de Guadalupe • Szlak pielgrzymkowy do Santiago de Compostela • Park Narodowy Doñana • Historyczne miasto warowne Cuenca • Giełda Jedwabiu w Walencji • Las Médulas • Pałac Muzyki Katalońskiej i szpital św. Pawła w Barcelonie • Pireneje – Mont Perdu • Klasztory Yuso i Suso w San Millán de la Cogolla • Sztuka naskalna basenu Morza Śródziemnego na Półwyspie Iberyjskim • Uniwersytet i dzielnica zabytkowa w Alcalá de Henares • Ibiza – różnorodność biologiczna i kulturowa • San Cristóbal de La Laguna • Stanowisko archeologiczne Atapuerca • Zespół katalońskich kościołów romańskich w Vall de Boí • Zespół archeologiczny Tarraco • Gaj palmowy w Elx • Rzymskie mury obronne w Lugo • Krajobraz kulturowy Aranjuezu • Renesansowe zespoły zabytkowe Úbeda i Baeza • Most Biskajski • Park Narodowy Teide • Wieża Herkulesa
Współrzędne: 22°56′15″N 77°36′41″E / 22.9375, 77.61139
Bhimbetka jest miejscem w stanie Madhya Pradesh, gdzie odkryto najstarsze znane ślady ludzkiej obecności na terenie Indii. W skalnych schronieniach z epoki kamienia odkryto petroglify i malunki naskalne, liczące sobie około 9000 lat. Region został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Bhimbetka jest miejscem odkrycia jednych z najstarszych znanych na świecie petroglifów.
Spis treści
//
Położenie
‘Skalne schronienia Bhimbetka’ leżą 45 km na południe od Bhopalu, i przylegają do południowego skraju wzgórz Vindhyachal. Bezpośrednio na południe od “skalnych schronień” zaczynają się wzgórza Satpura. Cały teren porastają gęste lasy i bujna roślinność. Teren obfituje w bogactwa naturalne, takie jak wiecznie czynne źródła, naturalne jaskinie, gęste lasy, mnogość gatunków leśnej flory i fauny; i wykazuje znaczące podobieństwo do australijskiego Parku Narodowego Kakadu, gdzie również występuje sztuka naskalna…
Odkrycia
Jak wynika z deklaracji UNESCO uznającej Bhimbetkę za obiekt Światowego Dziedzictwa, Bhimbetkę odnotowano po raz pierwszy w zapiskach archeologów w roku 1888, na podstawie informacji uzyskanych od buddystów z miejscowego plemienia Adivasi. Nieco później, V. S. Wakankar podróżując koleją do Bhopalu widział pewne formacje skalne, podobne do oglądanych przez niego wcześniej w Hiszpanii i we Francji. Odwiedził zatem ten rejon wraz z grupą archeologów i odkrył kilka prehistorycznych jaskiń.
Od tego czasu odkryto już ponad 700 schronień skalnych, w tym 243 w grupie Bhimbetka i 178 w grupie Lakha Juar. Studia archeologiczne wykazały ciągłość osadnictwa kultur epoki kamienia, od kultury aszelskiej po późny mezolit, a także najstarsze na świecie sztucznie stworzone skalne ściany i podłogi. Przyjmuje się, że najstarsze malunki naskalne pochodzą z mezolitu. Zasadnicza chronologia tych znalezisk jest znana, lecz nie ustalono jeszcze szczegółowej.
Skalne petroglify i malunki
Bhimbetka – malowidła naskalne
Skalne schronienia i jaskinie Bhimbetki zawierają wiele ciekawych malunków, ukazujących barwne życie zamieszkujących je oraz okolicę ludzi. Skała, popularnie nazywana “Skała ZOO”, zawiera rysunki słoni, jelenie i bizony. Malunki na innej skale pokazują pawi, węża, jelenia i słońce. Na jeszcze innej przedstawiono dwa słonie z kłami.
Sceny polowań, z myśliwymi dzierżącymi łuki, strzały, miecze i tarcze również mają swoje miejsce wśród tych prehistorycznych malunków. W jednej z jaskiń przedstawiony jest bizon szarżujący na myśliwego, podczas gdy dwóch innych myśliwych bezczynnie przygląda się tej scenie z bliska. Na innym malunku widzimy samotnego jeźdźca i łuczników.
Jest zadziwiające, że malowidła nie blakną mimo upływu tysiącleci. Przypuszcza się, że jako farb użyto kolorowej ziemi, barwników roślinnych, korzennych i tłuszczu zwierzęcego. Pędzle natomiast wykonano z roślin włóknistych.
Zobacz też
Petroglify
Linki zewnętrzne
- Strona UNESCO o Bhimbetce
- Sztuka prehistoryczna – Bhimbetka
- Bhimbetka -galeria zdjęć autorstwa A. N. Maheshwari
- Prehistoryczne malunki Bimbetki – strona L. L. Kamata
Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Indiach
Czerwony Fort w Agrze • Dworzec kolejowy Chhatrapati Shivaji Terminus • Fatehpur Sikri • Koleje górskie w Indiach • Grobowiec Humajuna • Groty w Adżancie • Groty w Elefancie • Groty w Elurze • Kompleks Czerwonego Fortu w Delhi • Kościoły i klasztory Goa • Kutb Minar i zespół zabytkowy w pobliżu Delhi • Park Archeologiczny Champaner-Pavagadh • Park Narodowy Kaziranga • Park Narodowy Keoladeo • Nanda Dewi i Park Narodowy Doliny Kwiatów • Park Narodowy Sundarban • Rezerwat zwierząt w Manas • Schroniska skalne Bhimbetka • Świątynia Słońca w Konaraku • Tadź Mahal • Wielkie żywe świątynie Ćola • Zabytki buddyjskie w Sańći • Zespół świątyni Mahabodhi w Bodh Gaja • Zespół zabytkowy w Hampi • Zespół zabytkowy w Khadźuraho • Zespół zabytkowy w Mahabalipuram • Zespół zabytkowy w Pattadakal